Naar de inhoud

Duimzuigen en speen: effect op het gebit en wanneer stoppen

Veel kinderen zuigen op duim of speen. Zo werkt het, wat het kan doen met de stand van tanden, wanneer stoppen verstandig is en hoe je je kind helpt.

Zuigen geeft troost en veiligheid. Voor het gebit kan langdurig zuigen gevolgen hebben. Dit is algemene informatie; de tandarts beoordeelt je kind.

Waarom kinderen zuigen

Zuigen is een natuurlijke reflex en kalmerend. Vooral baby's en peuters doen het. Bij veel kinderen verdwijnt het vanzelf.

Wat het kan doen

Langdurig en intensief zuigen kan de stand van tanden en de vorm van de kaak beïnvloeden, bijvoorbeeld een open beet of vooruitstaande voortanden. Het hangt af van de duur en intensiteit.

Wanneer stoppen

Over het moment bestaan verschillende adviezen. Vaak wordt gekeken naar het moment dat de blijvende voortanden doorkomen. Bespreek met de tandarts of consultatiebureau wat passend is voor jouw kind.

Hoe je helpt

Wees geduldig, beloon positief, bied alternatieven voor troost en vermijd straf. Maak het zuigen minder aantrekkelijk door afleiding. Praat erover op een rustige manier.

Speen of duim

Een speen kun je makkelijker afbouwen dan een duim. Kies een speen die geschikt is voor het gebit en vervang hem regelmatig. Vraag de tandarts naar het type.

Wanneer hulp zoeken

Lukt het niet te stoppen of zie je veranderingen in het gebit, ga dan naar de tandarts of orthodontist. Lees praktijken met orthodontie.

Veelgestelde vragen

Is een speen slecht?

Niet per se, maar beperk het tijdig.

Helpt een bitter middel?

Bespreek het met de tandarts.

Wat als hij 's nachts zuigt?

Vaak afbouwen met geduld.

Wat je als ouder kunt doen

Probeer het zuigen te verminderen op momenten dat je kind het niet nodig heeft, zoals tijdens het spelen. Bied troost op een andere manier, zoals een knuffel of een liedje. Maak het zuigen alleen toegestaan op bepaalde momenten, bijvoorbeeld bij het slapengaan, en bouw dat langzaam af.

Praten met je kind

Vanaf een bepaalde leeftijd kan je kind begrijpen waarom stoppen helpt. Leg het eenvoudig uit en betrek het kind bij het plan, bijvoorbeeld met een beloningskaart. Een kind dat zelf wil stoppen, lukt het meestal beter. Wees geduldig en vermijd beschamen.

Wanneer de tandarts of orthodontist

Zie je dat tanden vooruitsteken of de beet verandert, laat het dan beoordelen. Vaak herstelt een gebit na het stoppen deels vanzelf. De tandarts kan uitleggen wat te verwachten is en of een behandeling zinvol is. Vroeg overleg voorkomt onnodige zorgen.

Wat de tandarts kan zien

Bij langdurig zuigen kan een open beet ontstaan en kunnen bovenvoortanden naar voren staan. De tandarts volgt dit en kan advies geven. Meestal herstelt het als het zuigen stopt voor het blijvende gebit doorkomt. Lees afleren van duim of speen.

Een speen kiezen

Kies een speen die past bij de leeftijd en gebruik hem niet de hele dag. Een orthodontische speen heeft geen bewezen voordeel, maar een kleinere, lichte speen is prettiger. Vervang een beschadigde speen direct. Lees fles en nachtvoeding.

Wanneer verwijzen naar de orthodontist

Staat de stand van de tanden na het stoppen nog niet goed, of ontstaat er een kruisbeet of open beet, dan kan de tandarts naar een orthodontist verwijzen. Vaak wordt gewacht tot de blijvende tanden doorkomen, omdat de stand zich dan nog kan verbeteren. Een tijdige controle geeft duidelijkheid zonder dat je meteen iets hoeft te doen.

Hulp

Zoek een tandarts bij jou in de buurt.

Deze informatie is algemeen en vervangt geen advies van je eigen tandarts; heb je veel pijn of een ongeluk gehad, bel dan direct je tandartspraktijk.